In het kort: hoor je geborrel in de leidingen of worden je radiatoren alleen onderaan warm, dan zit er waarschijnlijk lucht in je cv-installatie. Die laat je eruit met een ontluchtingssleutel en een doekje. Controleer daarna de waterdruk op de drukmeter van je cv-ketel. Fabrikant Remeha adviseert een druk tussen 1,5 en 2 bar; staat de druk lager, dan vul je de installatie bij met water uit de kraan. Moet je dat vaak doen, schakel dan een installateur in.

Zodra het buiten kouder wordt, gaat de verwarming weer vaker aan. Juist dan merk je dat een radiator niet goed warm wordt of dat het tikt en borrelt in de leidingen. Meestal los je dat zelf op in een kwartier. In deze gids lees je hoe je radiatoren ontlucht, hoe je de waterdruk afleest en hoe je je cv-ketel bijvult. We baseren ons op uitleg van ketelfabrikanten Remeha en Intergas, installateur Kemkens, Milieu Centraal en de Rijksoverheid. Meer over verwarmen en besparen vind je in ons overzicht Wonen en energie.

Wanneer moet je radiatoren ontluchten?

Volgens Remeha ontlucht je de cv-installatie wanneer je geluid in de leidingen hoort of wanneer de radiatoren maar gedeeltelijk warm worden. De ANWB noemt dezelfde signalen en voegt er een paar aan toe. Let op deze tekenen:

  • Borrelen, tikken of stromen: je hoort water door de radiator of de leidingen klotsen.
  • Onder warm, boven koud: lucht stijgt op en blijft bovenin de radiator hangen, waardoor daar geen warm water komt.
  • Lang wachten op warmte: de kamer wordt traag warm terwijl de thermostaat hoog genoeg staat.
  • Na bijvullen of een reparatie: volgens Intergas moet je de installatie ontluchten na het bijvullen en wanneer de installatie nieuw is.

Hoor je stromingsgeluiden, kijk dan volgens Remeha eerst of de radiatoren voldoende openstaan. Een radiator met een dichtgedraaide kraan wordt ook niet warm, maar dat heeft niets met lucht te maken. Blijven de geluiden na ontluchten en bijvullen terugkomen, dan is het tijd voor de installateur.

Wat heb je nodig?

Ontluchten kost weinig gereedschap. Leg dit klaar voordat je begint:

  • een ontluchtingssleutel, het kleine sleuteltje dat op het ventiel bovenaan de radiator past;
  • een oud doekje of een bakje om druppels op te vangen;
  • bij voorkeur handschoenen, want het water in de radiator kan heet zijn, waarschuwt de ANWB;
  • voor het bijvullen: een vulslang, een emmer en eventueel een waterpomptang, zoals Kemkens beschrijft.

Pak er ook de handleiding van je cv-ketel bij. Elke ketel werkt net iets anders, bijvoorbeeld waar de drukmeter zit en of de stekker eruit moet bij het bijvullen. Die handleiding gaat altijd voor op een algemeen stappenplan zoals dit.

Radiator ontluchten: stappenplan

Zo ontlucht je je radiatoren, op basis van de uitleg van Remeha en het stappenplan van Praxis:

  1. Zet de verwarming laag. Draai de thermostaat omlaag zodat de verwarming stopt en laat de radiatoren even afkoelen. Praxis adviseert ongeveer twintig minuten te wachten.
  2. Zet alle radiatorkranen open. Zo kan de lucht overal uit het systeem.
  3. Begin op de laagste verdieping. Remeha adviseert te beginnen op de laagste plek van het systeem, bijvoorbeeld de begane grond, en daarna naar boven te werken: eerst alle radiatoren beneden, dan de eerste verdieping en als laatste de zolder.
  4. Houd het doekje onder het ventiel en zet de sleutel op het ontluchtingsventiel bovenaan de radiator.
  5. Draai voorzichtig linksom. Je hoort gesis: dat is lucht die ontsnapt. Draai niet verder open dan nodig.
  6. Draai dicht zodra er water komt. Komt er een straaltje water zonder luchtbellen uit, dan is de radiator ontlucht. Draai het ventiel weer dicht.
  7. Herhaal dit bij elke radiator en controleer daarna de waterdruk van je cv-ketel.

Let op: niet elke bron hanteert dezelfde volgorde. De ANWB begint juist op de hoogste verdieping en laat de verwarming aan. Wij volgen hier de fabrikant Remeha. Schrijft de handleiding van jouw ketel iets anders voor, volg dan die.

Waterdruk van de cv-ketel controleren

Vinger wijst naar een ronde analoge drukmeter tussen koperen leidingen aan de onderkant van een witte cv-ketel
De drukmeter zit vaak onder of op de cv-ketel; bij nieuwere ketels lees je de druk af op het display. (AI-illustratie)

Bij het ontluchten verdwijnt er wat water uit de installatie, en daardoor daalt de druk. Daarom kijk je na het ontluchten altijd op de drukmeter. Bij nieuwere ketels staat de druk op het display, bij oudere ketels zit er een meter met een wijzer onder het toestel.

Welke druk goed is, verschilt per fabrikant:

  • Remeha adviseert bij te vullen tot een druk tussen 1,5 en 2 bar. Is de druk lager dan 1,5 bar, dan moet je volgens Remeha bijvullen.
  • Intergas noemt een druk tussen 1 en 2 bar, gemeten bij een koude installatie.
  • Kemkens waarschuwt dat de druk niet boven de 2 bar moet komen, omdat te hoge druk onnodige slijtage aan de pomp en schade aan leidingen kan veroorzaken.

Twijfel je welke waarde bij jouw ketel hoort, zoek het dan op in de handleiding. Lees de druk af als de installatie is afgekoeld: warm water zet uit, waardoor de druk op een warme installatie hoger lijkt.

Cv-ketel bijvullen: stappenplan

Doorzichtige vulslang loopt van een kraan aan de tegelwand naar de vulkraan onder een witte cv-ketel, met een emmer en doek op de vloer
Een vulslang verbindt de kraan met de vulkraan van de cv-installatie; een emmer vangt het laatste water op. (AI-illustratie)

Is de druk te laag, dan vul je de installatie bij met gewoon kraanwater. Dit is het stappenplan van installateur Kemkens:

  1. Laat de installatie afkoelen. Zet de kamerthermostaat ongeveer een uur van tevoren laag, Kemkens noemt 10 graden.
  2. Stekker eruit of niet? Bij oudere ketels met een analoge drukmeter haal je de stekker uit het stopcontact. Bij ketels met een digitale drukmeter op het display moet de stekker er juist in blijven, anders kun je de druk niet aflezen.
  3. Sluit de slang aan op de kraan bij je cv-ketel.
  4. Vul de slang langzaam met water tot de meeste lucht eruit is en draai de kraan weer dicht. Zo pomp je geen nieuwe lucht in het systeem.
  5. Sluit de slang aan op de vulkraan van de cv-installatie.
  6. Draai eerst de vulkraan open en daarna de waterkraan.
  7. Vul bij tot de juiste druk en houd de meter in de gaten. Ga niet boven de 2 bar.
  8. Draai eerst de waterkraan dicht en daarna de vulkraan.
  9. Zet een emmer onder de slang, koppel hem voorzichtig los en laat het restwater in de emmer lopen.
  10. Zet alles weer aan: stekker terug in het stopcontact als je hem eruit had gehaald, en de thermostaat weer omhoog.

Na het bijvullen zit er vaak weer wat lucht in het systeem. Ontlucht de radiatoren daarom nog een keer en controleer opnieuw de druk. Intergas adviseert dit te herhalen tot de druk na het ontluchten goed blijft. Sommige ketels hebben een ingebouwde vulkraan of een automatische bijvulvoorziening; dan beschrijft de handleiding hoe dat werkt.

Moet je vaak bijvullen? Dan is er iets mis

Af en toe bijvullen is normaal, bijvoorbeeld na het ontluchten. Praxis noemt een of twee keer per jaar. Zakt de druk steeds opnieuw, dan kan dat volgens Kemkens en Praxis wijzen op een lek. Kijk dan bij de radiatoren, kranen en zichtbare leidingen of je vocht of kalkranden ziet, en schakel een installateur in.

Ook bij deze signalen bel je beter een vakman dan zelf verder te zoeken:

  • de ketel geeft een storingscode die na een reset terugkomt;
  • de geluiden blijven, ook na ontluchten en bijvullen;
  • een radiator blijft koud terwijl de kraan openstaat en er geen lucht meer uitkomt.

Onderhoud en veiligheid van je cv-ketel

Ontluchten en bijvullen mag je zelf doen. Aan de cv-ketel zelf werken is iets anders. Volgens de Rijksoverheid mag alleen een bedrijf met een CO-vrij-certificaat een cv-ketel, geiser, gashaard of gaskachel installeren, onderhouden en repareren. Zelf klussen aan deze apparaten is strafbaar. Gecertificeerde bedrijven vind je in het register gasverbrandingsinstallaties en herken je aan het CO-vrij-logo.

De Rijksoverheid adviseert om je gasverbrandingsinstallatie minstens één keer per twee jaar te laten controleren en een koolmonoxidemelder op te hangen. Waar je die melder het beste ophangt, lees je in onze gids rookmelders kopen en ophangen. Milieu Centraal raadt aan om de monteur bij het onderhoud ook te vragen de ketel zuinig in te stellen.

Zuiniger stoken na het ontluchten

Een ontluchte installatie geeft de warmte beter af, maar je kunt nog meer doen. Milieu Centraal geeft deze tips:

  • Verlaag de aanvoertemperatuur. In een redelijk tot goed geïsoleerd huis is 50 of 60 graden voor het water naar de radiatoren vaak genoeg, terwijl moderne ketels tot 80 graden kunnen gaan.
  • Warm tapwater op 60 graden in plaats van 80 bij een combiketel, en nooit lager vanwege het risico op legionella.
  • Houd radiatoren stofvrij, zodat ze de warmte beter afgeven.
  • Zet de thermostaat een graad lager en verwarm alleen de kamers waar je bent.

Meer bespaartips lees je in besparen op je verwarming en je energierekening verlagen. Last van natte ramen in de winter? Lees dan wat je kunt doen tegen condens op ramen. Denk je verder vooruit, dan helpen isolatie en eventueel een warmtepomp om minder gas te gebruiken.

Checklist: warme radiatoren in vijf stappen

  1. Hoor je geborrel of is een radiator boven koud? Controleer eerst of de radiatorkraan openstaat.
  2. Zet de verwarming laag en ontlucht alle radiatoren, van beneden naar boven.
  3. Lees de waterdruk af als de installatie koud is.
  4. Vul bij als de druk onder de waarde uit je handleiding zit, maar niet boven de 2 bar.
  5. Moet je vaak bijvullen of blijft het probleem, bel dan een CO-vrij gecertificeerde installateur.

Bronnen en verantwoording

Gecontroleerd op 10 november 2026. Adviezen kunnen per ketel verschillen; lees altijd de handleiding van je eigen toestel. BASE247 is niet verbonden aan een fabrikant, installateur of winkel en heeft geen eigen test gedaan.

De foto's in dit artikel zijn met AI gemaakt en dienen als illustratie.