De keuken is de ruimte in huis die het snelst vuil wordt. Er wordt gekookt, gemorst, afgewassen en vaak ook gegeten en gewerkt. Met een vaste aanpak hoef je niet elke week uren te poetsen. In deze gids lees je hoe je de keuken schoonmaakt van boven naar beneden: van kastjes en aanrecht tot kookplaat, spoelbak en apparaten. Voor de apparaten verwijzen we naar onze aparte stap-voor-stap gidsen, zoals koelkast schoonmaken, oven schoonmaken en magnetron schoonmaken.
Een handig schoonmaakschema voor de keuken
Het geheim van een schone keuken is verdelen. Elke dag een paar minuten voorkomt een grote klus later. Een simpel schema:
- Dagelijks: aanrecht en tafel afnemen, kookplaat afvegen, afwas doen of de vaatwasser inruimen, spoelbak afspoelen.
- Wekelijks: spoelbak en kraan grondig, kastdeurtjes en handgrepen, vloer dweilen, koelkast kort checken, vaatdoekjes en theedoeken wassen.
- Maandelijks: koelkast, magnetron en oven grondig, afzuigkapfilter, binnenkant van de kastjes.
- Een paar keer per jaar: bovenkant van de kastjes, tegelvoegen, achter de apparaten.
Wat heb je nodig?
- Lauwwarm water met afwasmiddel
- Een aantal microvezeldoeken
- Schoonmaakazijn of een ontkalker voor kalkaanslag
- Baking soda voor vet en aangekoekte plekken
- Een zachte borstel en een oude tandenborstel
- Een emmer en een dweil of vloerwisser
Werk van boven naar beneden
Begin altijd bovenaan: bovenkant van de kastjes, de afzuigkap en de wandkastjes. Stof en vuil dat naar beneden valt, ruim je dan vanzelf op wanneer je later het aanrecht en de vloer doet. Werk daarnaast van droog naar nat: eerst afstoffen, dan pas afnemen met sop. Zo voorkom je dat stof verandert in een vettig laagje.
Keukenkastjes en handgrepen
Op keukenkastjes ontstaat een dun vetlaagje door het koken, vooral in de buurt van de kookplaat. Neem de deurtjes af met lauwwarm sop en een goed uitgewrongen doek; te veel water kan hout en spaanplaat laten opzwellen. Voor hardnekkig vet kun je een beetje baking soda op een vochtige doek gebruiken. Vergeet de handgrepen niet: die worden het vaakst aangeraakt. Droog alles na met een droge doek voor een streeploos resultaat.
Het aanrecht schoonmaken
Ruim eerst alles van het aanrecht wat er niet hoeft te staan. Een leeg werkblad maak je sneller schoon en blijft langer netjes. Hoe je het aanrecht schoonmaakt, hangt af van het materiaal. Kunststof en composiet kun je gewoon met sop afnemen. Bij natuursteen gebruik je liever geen azijn of andere zure middelen, omdat die het oppervlak kunnen aantasten. Een houten werkblad maak je schoon met weinig water en droog je meteen af; kijk in de onderhoudsadviezen van de leverancier of het af en toe geolied moet worden.
Kookplaat en afzuigkap
Veeg de kookplaat na elk gebruik af zodra hij is afgekoeld, dan brandt er niets vast. Een inductie- of keramische plaat maak je schoon met een zachte doek en eventueel een speciale schraper voor aangebrande resten. Bij een gasfornuis haal je de pandragers en branderdekseltjes los en week je die in warm sop. Het vetfilter van de afzuigkap verdient regelmatig aandacht: veel metalen filters kunnen in de vaatwasser of in een sopje. Koolstoffilters kun je niet wassen; die vervang je volgens de handleiding.
Spoelbak en kraan
In de spoelbak blijven etensresten en vet achter. Maak hem dagelijks kort schoon en wekelijks grondig met sop en een borstel. Kalkaanslag op de kraan en in een roestvrijstalen spoelbak los je op met een doek met schoonmaakazijn: leg hem even op de plek en veeg daarna af en spoel na. Een licht ruikende afvoer kun je doorspoelen met heet water. Gebruik bij twijfel geen agressieve ontstoppers zonder de gebruiksaanwijzing goed te lezen.
Keukenapparaten
Elk apparaat heeft zijn eigen aanpak. Voor de grote apparaten hebben we uitgebreide gidsen:
- Koelkast schoonmaken: leeghalen, glasplaten, rubbers en geurtjes.
- Oven schoonmaken: met baking soda, citroen en aandacht voor de bakplaat.
- Magnetron schoonmaken: snel met citroen, azijn of baking soda.
- Vaatwasser schoonmaken: filter, sproeiarmen en een azijnbeurt.
- Airfryer schoonmaken: mandje, element en baking soda.
Kleine apparaten zoals de waterkoker en het koffiezetapparaat hebben vooral last van kalk. Ontkalk ze volgens de handleiding van de fabrikant.
De keukenvloer
Eindig altijd met de vloer. Zuig of veeg eerst alle kruimels weg, vooral langs de plinten en onder de kastjes. Dweil daarna met lauwwarm water en een geschikt middel voor jouw vloer. Gebruik niet te veel water bij een laminaat- of houten vloer. Vlekken bij het fornuis en de spoelbak vragen vaak wat extra aandacht.
Hygiëne: doekjes, borstels en snijplanken
Vaatdoekjes en sponzen worden snel vies. Was vaatdoekjes en theedoeken regelmatig op een hoge temperatuur en vervang sponzen en afwasborstels op tijd. Gebruik bij voorkeur aparte snijplanken voor rauw vlees en voor groente, en was ze na gebruik goed af. Zo houd je de keuken niet alleen schoon, maar ook hygiënisch.
Met een vast schema en de juiste volgorde blijft je keuken zonder veel moeite schoon. Begin vandaag bijvoorbeeld met de koelkast of de oven en werk zo stap voor stap de hele keuken door.